Frits Prakke

Soundbytes of volzinnen?

In Technisch Weekblad on dinsdag, mei 1, 2007 at 1:13

De zomervakantie komt eraan en het gehele gezin wil dat ik voor de rit naar het zuiden een TomTom aanschaf. Zelf ben ik nogal tevreden over mijn eigen vermogen om tegen het vallen van de avond een geschikt hotelletje te vinden in een voor iedereen en zelfs Internet onbekend gehucht. Ik huiver voor een navigatiesysteem dat mij alleen kan brengen naar vooraf vastgestelde locaties. Ook geef ik toe dat ik een spuughekel heb aan een vrouwenstem die mij vertelt dat ik om in Parijs te komen onderaan mijn eigen straat rechtsaf moet.

De moderne navigatiesystemen, goedkoop en technisch perfect, zijn denk ik in zekere zin een verwezenlijking van de jaren tachtig droom van Kunstmatige Intelligentie. KI was toen de gouden graal van informatietechnologen. Dit soort toepassingen van informatie- en communicatietechnologie hebben nu een grote vlucht genomen. Training met behulp van computersytemen en simulatoren is niet meer weg te denken uit de opleiding van piloten, civiele ingenieurs, economen en medici. Ook voor de analyse in zeer diverse vakgebieden zoals medische biologie (DNA onderzoek), chemie, wiskunde en taalkunde zijn computersystemen van steeds grotere waarde als hulpmiddel. Moderne simulatiesystemen weten steeds meer werkelijke situaties, inclusief menselijke interacties, na te bootsen. Er bestaat een STAR Classroom Simulator die voor leraren in opleiding een klaslokaal met recalcitrante leerlingen nabootst, inclusief de jongens op de achterste rij die propjes schieten. Andere simulators helpen bij het trainen van zelfmoordpreventie therapeuten, de opvang van slachtoffers van een verkrachting en het verhoor van agressieve criminelen.

Het onderwijs kent het klassieke onderscheid tussen het aanleren van vaardigheid en het aanleren van kennis. Vooral in het hoger onderwijs is er in het verleden nogal eens te weinig gedaan aan vaardigheden. Computer simulatie zal daar in de toekomst een steeds grotere rol in gaan spelen. Maar tegelijk dreigt nu een verwaarlozing van kennis. Ondanks de hype in het verleden van de KI, is bij simulator training nauwelijks sprake van de ontwikkeling van kennis en al helemaal niet van intelligentie.

Een vergelijkbaar verschil ligt tussen enerzijds het ondergaan van een informatiebombardement van Internet of TV, en anderzijds het lezen van een boek. Het is het verschil tussen soundbytes en volzinnen. Volzinnen dwingen ons een gedachtegang te proeven en eigen te maken. Niet alleen de conclusie maar ook het zoeken van de weg daarheen. Soundbytes doen dat niet. Dit is niet alleen van belang voor de intellectuele ontwikkeling van professionals zoals ingenieurs, medici, docenten en bestuurders. De gehele openbare cultuur is ermee gediend. De moderne informatietechnologie lijkt wel een negatief effect te hebben op de kwaliteit van de communicatie. Ik moet dan denken aan het verschil in communicatieve vermogens tussen Winston Churchill een halve eeuw geleden en George Bush Jr. nu. En hoe zit dat met onze Nederlandse politici in verleden en heden ?

Maar ik dwaal af. Wel weet ik zeker dat er geen TomTom komt in mijn auto voor de reis naar Frankrijk. Het zelf zoeken van de weg daarheen is mij te dierbaar.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: