Frits Prakke

Archive for september, 2008|Monthly archive page

Tweemaal Uitzonderlijk (Ben Verwaayen, CEO en dansleraar)

In Technisch Weekblad on maandag, september 8, 2008 at 20:21

De reusachtige Frans-Amerikaanse IT-onderneming Alcatel-Lucent gebruikte de traditionele vakantiemaand augustus om zijn management top te vervangen. Na verliezen van € 6 miljard en een afscheid van 16,500 werknemers in twee jaar werden Russo en Tchuruk de deur gewezen. De nieuwe CEO werd de Nederlander Ben Verwaayen, voorheen directeur van de KPN en auteur van het verkiezingsprogramma van de VVD. Onder Verwaayen’s leiding transformeerde British Telecom de laatste zeven jaar van een noodleidend, ouderwets telefoniebedrijf in een vooraanstaande leverancier van IT-diensten en werd breedband over Groot-Brittannië uitgerold. Hij werd Sir Ben.

Alcatel’s keuze voor deze nieuwe CEO is om twee redenen uitzonderlijk. Allereerst omdat het zelden voorkomt dat een Nederlandse topmanager wordt gevraagd een grote buitenlandse onderneming te leiden. Nederlandse voetballers, architecten, concertmeesters en zelfs sommige bèta hoogleraren kunnen zich in het buitenland financieel fors verbeteren. Maar ondanks alle globalisering is er – ondanks de beweringen van salarisadviesbureaus zoals de Hay Group in Zeist – nauwelijks een internationale markt voor Nederlandse topmanagers. Is dat omdat managers in Nederland toch al overbetaald worden? Een internationale markt voor Nederlandse topmanagers in de private sector bestaat niet. Het gemiddelde beloningsniveau is eerder te hoog dan te laag. Het bewijs is de uitzonderingspositie van Verwaayen.

In de semi-publieke sector, zoals managers in de gezondheidszorg, het hoger onderwijs en openbaar vervoer, bestaat deze markt al helemaal niet. Een uitzonderlijke hoogleraar neurologie of econometrie heeft kans op een topcarrière in de VS, maar niet zijn baas in het College van Bestuur van de universiteit. Minister Plasterk heeft gelijk. De lobby voor het verdubbelen van de Balkende-norm voor deze categorie is op drijfzand gebaseerd.

De keuze van Verwaayen en zijn strategie voor Alcatel-Lucent is ook om een geheel andere reden uitzonderlijk. Zeldzaam zijn de kansen om met een gedurfde strategie een groot gerenommeerd kennisbedrijf als dit van de ondergang te redden. De grootste concurrenten zijn jong en flexibel zoals Nokia en het Chinese Huawei Technologies, met een zeer veel lager kostenniveau. De CDMA netwerktechnologie van Lucent verliest internationaal steeds meer terrein op GSM. Na jarenlang grote verliezen en kostenbesparing op verouderde producties wil Verwaayen nu inzetten op innovatie en het unieke kennispotentieel van het bedrijf. De uitdaging is te vergelijken met de situatie van IBM, dat in de jaren negentig door Louis Gerstner in een korte periode werd veranderd van een bijna failliete traditionele computerfabrikant in een gezonde IT-dienstenaanbieder. Hij leerde de reus op lemen voeten om te dansen en dat is nu de taak van Verwaayen bij Alcatel. Bij uitzondering gaat dat goed. Bij succes zal de tijd dat er uit het buitenland nauwelijks vraag is naar topmanagers uit Nederland misschien wel voorbij zijn.

Advertenties